• BIST 85.253
  • Altın 247,943
  • Dolar 6,0540
  • Euro 6,7530
  • İstanbul 27 °C
  • Ankara 28 °C

YEREL OLARAK TARIMDA NASIL AÇILIM YAPMALI

Levent BENLİ

Kayseri ve çevresi denince dar anlamda Yozgat, Sivas, Nevşehir il ilçe ve köylerini tarif edebiliriz. Bu iller kültür, iklim, ekonomi ve yaşam olarak birçok ortak paydaya sahip. Geniş anlamda Kırşehir ve Niğde'yi de coğrafi olarak katabiliriz. Kayseri bulunduğu konum ve ekonomisi gereği bu illerin merkezi konumunda yer almakta. Alış veriş, ticaret ve sağlık ihtiyaçları için, bu illerden Kayseri’ye yönelme var. Bu 5 ilimiz ve Kayseri’nin Toplam nüfusu 4 milyon 420 bin civarında olması, pazarlama açısından hedef bölge olarak görülebilir. Ama asıl hedef ihracat olmalıdır. 2018 yılına göre Kayseri’nin 2.2 milyar dolar cıvarında olan ihracatı, 168.1 milyar dolar olan toplam ülke ihracatımıza göre % 1,3 civarında olduğunu gösteriyor.

   Ülkemiz tarım ve tarıma dayalı sanayide, istenilen seviyeyi bir türlü yakalayamıyor. Tarımda nasıl bir açılım yapmalıyız ki çiftçilerimiz para kazanabilsin, ülke ekonomisine katkı sağlayabilsin. Türkiye’nin tarımsal nüfusu 17 milyon(% 21), tarımsal istihdam ise 5,6 milyon. Rakamlarda gösteriyor ki ülkemiz tarıma dayalı bir kalkınma gerçekleştirmek durumunda.

       Tarımımızın uzun vadeli ve hemen müdahale edilecek sorunları bulunuyor. Sürdürülebilir tarım için yerel gelişim şart. Sözleşmeli ve kontrollü tarım, planlanması gereken uygulamaların başında geliyor. Türkiye’de bu uygulamayı Şeker fabrikaları başarılı uygulayan kurumların başında geliyor. Hoş sözleşmeli ve kontrollü tarımı Ülkemizde birkaç salça fabrikası ve bazı tohum firmaları ancak yapabilmekte.

       Gıda ile ilgili ekonomik sosyal ve kültürel alışkanlıkların değiştiği günümüzde dünya globalleşiyor, yaşam standardı yükseliyor nüfus yaşlanıyor. Gıda güvenliği, kalite ve izlenebilirlik ön plana çıkıyor. Tarım ürünleri ve sanayisi hızla modernleşiyor. Bu nedenle tarımda ilerleyebilmek için işbirliğine ihtiyacımız var. Kamu, özel sektör, üniversite gibi oyuncuların bir araya gelerek projeler üretmesi gerekiyor.

       Kayseri ve çevresinin tarımsal potansiyeli yapılan yatırımların devreye alınması ile oldukça yüksek görünüyor. Sarımsaklı barajından sulanan; Gömeç, Salur, Yazır, Elagöz, Cırgalan, Ambar, Molu, Yamula barajı altında Yemliha, Mahzemin, Dadağı yerleşim merkezleri aslında tarımsal olarak iş gücü ve verimlilik olarak çok iyi. Bu alanlarda Şeker pancarı, Ayçiçeği(çerezlik), Silajlık mısır, kabak ve hububat tarımı ön planda yapılıyor. Bu bölgelerde Cırgalan biberi, Gömeç fasulyesi, Ambar kavunu unutulan coğrafi işaret belgesi alabilecek tarımsal ürünler aslında.

       Bu bölgede Örtü altı yetiştiriciliğini yaygınlaştıracak uygulamalar yapılmalıdır. Örü altı yani seracılık ile entegre edilerek, yeşil salata ürünleri, lahana, pırasa, biber, salatalık, domates gibi ürünlerin üretimi yaygınlaştırılmalı.

       Bahçelik barajı sulama havzasında; Pınarbaşı, Bünyan, Sarıoğlan ilçeleri ile Tuzhisar, Palas belde arazilerinin basınçlı sulama sistemlerine bir an önce geçmesi ile hem maliyet avantajı hem de tarım alanı artarak bu bölgede sulu tarım artacaktır. Bahçelik barajı sağ ana kanalıda biran önce devreye alınarak Tomarza ve Develi’nin kıraç arazilerinin suya kavuşturulması geri kalmış bölge için önemli.

       Develi ve Yeşilhisar ilçelerinde de Gıcık tünelinden aktarılacak sulama suları ile yine basınçlı sulama ile bölgede tarım artacak ve maliyet avantajı artacaktır. Görüldüğü üzere bölge de sulama arttığında tarımsal üretimde artacaktır.

      Ülkemizde ya da Kayseri ve çevresinde Tarımsal gelişme sağlanabilmesi için, Çiftçinin örgütlü yapı içerisinde organize olması gerekiyor. Bu kooperatifleşme, üretici birlikleri gibi kuruluşlarla mümkün.

      Tarımla direk ilgisinden dolayı, Kayseri’de ve diğer illerimizde hizmet veren ve ülkemizde halen, toplamda 170 kadar Hal Komplekslerinden bahsetmek istiyorum. Mevcut hal kompleksleri dükkânların sıralandığı sundurmaların altında komisyoncuların ve aracıların  olduğu işyerleri topluluğu olarak biliriz. Yaptığım araştırmalara göre, AB ülkelerinde bu işler çok daha kurumsal ve profesyonel yapılıyor. Yerel seçimlerin yaklaştığı şu günlerde Başkan adaylarına Hal komplekslerinin yeniden yapılanması ile alakalı naçizane önerim olacak. Tabiî ki bu öneri tarım sektörüne de olacak. Ama Hal Yasasının kanunla yeniden düzenlenmesi gerekiyor.

            Şöyle ki;

            Yeniden yapılandırılacak hal’lerde,

Soğuk hava tesisi, ürün analiz laboratuarı, ürün sınıflandırma ve paketleme tesisi, lojistik merkezi, ihracat birimi, meyve suyu fabrikası ( ihtiyaca göre), lisanslı depoları olan bütünleşmiş tesisler topluluğu olacak şekilde organize edilmeli.

          Maliye ve Hazine bakanlığı merkezi sistemine uyumlu, Tarım ve Orman bakanlığı çiftçi kayıt sistemine bağlı bir yapı olmalı.

          Küçük ve yerel üreticileri hal komplekslerinde koruyacak ve ürünlerinin değerlendirileceği bir yapı oluşturulmalı.

         Hal içerisindeki tüm yapıların, kurumların, komisyoncuların, toptancıların, perakendecilerin hak ve sorumlulukları belirlenerek, yeniden tanımlanacak, kargaşa ve tekelcilik oluşturulmayacak şekilde yapılandırılmalı.

        Tarımda verimlilik, kalite ve maliyet önemli, bir o kadar da pazarlama önemli. Tarımda üretimden pazarlamaya bir sistem kurulmalıdır. Yeni Hal kompleksleri entegre oluşumlara dönüştürülerek tarımda zincirin son halkası ile daha organize olunmalı.

      Yerel üreticileri geliştirmek, % 21 tarım nüfusu olan ülkemiz kalkınmasında çok önemli. Bunun için tarımla ilgili tüm sivil toplum kuruluşları, Devlet kurum ve kuruluşları, Üniversiteler ve üzerine görev düşen her kişi sorumluluk almalıdır.

     Tarım Kredi Kooperatifleri, Şeker fabrikaları ve Pancar Kooperatifleri bu işin merkezinde olmalıdır.

     Büyükşehir belediyeleri de bir Tarım Daire Başkanlığı birimi oluşturarak üreticilere, bu yeni hal komplekslerinde rehber olmalı.

 

 

 

           

           

 

           

Bu yazı toplam 5532 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Erte Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0352 222 12 90 | Faks : 0352 222 12 94 | Haber Scripti: CM Bilişim