• BIST 102.494
  • Altın 226,886
  • Dolar 5,3169
  • Euro 6,0285
  • İstanbul 5 °C
  • Ankara 0 °C

YAV SİZ HAYIRDIR !

Harun KARTAL

Cari işlemler dengesinde son üç aydır fazla veriyoruz. Ağustos, Eylül ve Ekim ayları toplamındaki fazla 6.5 milyar doları buldu. Geçen yılın aynı aylarını 9.2 milyar dolar açıkla kapatmıştık. Yıllık cari açık Temmuz ayı sonunda 55 milyar dolardı, Ekim ayı sonundaki açık ise 39.4 milyar dolar. 2018 yılı açığı yeni ekonomi programında 36 milyar dolar olarak tahmin edilmişti. Program açıklandığında yılı 36 milyar dolarda kapatmanın mümkün olamayacağını dile getirilmişti. Biz de bu görüşteydik. Ama Kasım ayının resmi olmayan dış ticaret verileri de belli ve bu ayda da cari fazla vereceğiz. Böylece yılı en fazla 30 milyar dolayında bir cari açıkla kapatacağız. Süper bir sonuç değil mi? Cari açık “Gerçekleştirilmesi mümkün olamaz” denilen bir iyileşme sağlıyor, hatta ekonomi programında öngörülen düzeyin bile altına iniyoruz. 

Peki bu inanılmaz olay nasıl oluyor?

İhracatımız tırmandı biz mi bilmiyoruz, petrol ya da doğalgaz bulduk da ithalat bu yüzden mi çok azaldı; ne yaptık da gün sonunda kasamızda tek 1 lira bulamayacak haldeyken döviz gelir gider dengemizi birden fazla verir hale getirdik. Geçen yılın Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında 9.2 milyar dolar açık vermişken, bu yılın aynı aylarını 6.5 milyar dolar fazlayla geride bıraktık. 9.2 milyar dolar açıktan, 6.5 milyar dolar fazlaya; yani tam 15.7 milyar dolarlık bir iyileşme. Bu üç ayın dış ticaretinde geçen yıla göre nasıl bir değişim yaşanmış, bir de ona bakalım. Ağustos, Eylül ve Ekimde geçen yıl 39 milyar dolar olan ihracat bu yıl 42.5 milyar dolara çıkmış. 3.5 milyar dolarlık bir artış var. Söz konusu aylar toplamında geçen yıl 60.4 milyar dolar olan ithalat ise bu yıl 47.3 milyar dolarda kalmış. Tam 13.1 milyar dolarlık bir azalma yaşanmış. Toplayalım ihracat artışı ile ithalat düşüşünü; 16.6 milyar. Cari açıktaki iyileşme ne kadardı, 15.7 milyar. Her şey ortada.

Eee Noolmuş mu?
Dış ticaret açığımız azalmış, bu sayede de cari işlemlerde öngördüğümüzün üstünde bir iyileşme sağlanmış. Dış ticaret açığındaki azalmanın nedeni de belli, ithalatı çok aşağı çekmişiz.

İthalatımızın niye azaldığı da ortada.
Petrole, doğalgaza çok daha az para ödememiz söz konusu olmadığına göre ithalatı yatırım mallarından, ara mallardan kısmışız. Bu ithalatı niye kısmışız, çünkü içeride üretim frenine sonuna kadar basmışız. Üretimi kısma nedenimiz mi; çünkü kur yüksek, ithalat pahalı, çünkü ürettiğimizi satmak zor, çünkü piyasada para dönmez olmuş. Üretim kısılınca üçüncü çeyrekteki sanayi üretimi yüzde 0.5 büyümüş, GSYH kapsamındaki sanayi üretiminde yalnızca yüzde 0.3 büyüme kaydedilmiş.
Biz de, ‘’Akaryakıt zamları ile alakalı düşünceleri sorulan vatandaşın ‘’Benim açımdan değişen bir şey yok ben hep 50 TL lik gaz alıyorum  cevabına benzer bir yorum ile  “Cari dengede bakın nasıl da fazla veriyoruz”  VAY A.Q deyip övünüyor, mutlu oluyoruz.

11 Mart 2019 tarihini bir kenara not edin. Bu tarihte son çeyreğin büyüme verileri açıklanacak ve şu günlerde yapılan tahminlere göre en iyi olasılıkla yüzde 3 dolayında bir gerileme göreceğiz. Hemen hemen tüm yıllarda büyüme ile cari açık arasında çok belirgin bir ilişki olduğu somut biçimde görülüyor. 2018’ de - 2017'ye göre hem büyüme çok hızlı bir şekilde düşüyor, hem cari açık. Cari açığın düşmesi süper bir şey ona diyecek bir şey yok da, bu düşüşün büyüme dibe vurduğu için gerçekleşiyor olmasını neden görmüyoruz yada görmek istemiyoruz.

Bu yazı toplam 455 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Erte Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0352 222 12 90 | Faks : 0352 222 12 94 | Haber Scripti: CM Bilişim