• BIST 86.072
  • Altın 251,269
  • Dolar 6,0742
  • Euro 6,8075
  • İstanbul 24 °C
  • Ankara 22 °C

KONUT SATIŞ BALONU!

Harun KARTAL

Konutta balon hep stok anlamında olacak değil ya, şimdi de karşımıza satış balonu çıkmışa benziyor. Önceki gün açıklanan ekim ayına ilişkin konut satış istatistikleri zihinlerde bir dizi soru işareti oluşturmuştu. Önce gelin birkaç sayıyı hatırlayalım;

 Ekim ayındaki toplam satış geçen yıla göre yüzde 19 artarak 147 bine yaklaştı. İpotekli satışlar yüzde 79 azalıp 8 binde kalırken, ipotekli olmayan satışlar tam yüzde 64 artışla 138 bine çıktı. İpotekli ilk satışlar yüzde 72 azaldı, diğer ilk satışlar yüzde 75 arttı, toplamdaki artış yüzde 31 oldu. Öyle ki, ipotek tesis edilmeden, yani bir anlamda peşin gerçekleştirilen ilk satışlar 40 binden 70 bine fırladı. İpotekli satışlar dibe oturduğuna göre bu satışlar kapsamına girmesi gereken kampanyalardan söz edemeyiz. Ne yani şu durumda vatandaş gidip nakit parayla konut almak için hücum mu etti... Yoksa, bir dönem dövizden çok iyi para kazananlar şimdi o kazançlarıyla konut almaya mı yöneldi…

Ne olmuştu da konut satışları böylesine tırmanışa geçmiş, sektörün bile tahmin edemediği bir satış gerçekleşmişti...
“Mesela 20 daireli bir apartman kentsel dönüşüme girdi. Hem kat sayısı artırıldığı için hem daha modern bir plan yapıldığı için daire sayısı 30’a çıkıyor. Apartman sakinleri dairelerini yenilemiş olacaklar, onların karı o. Artı 10 daire de müteahhide kalacak. Bu şekilde anlaşılıyor, imzalar atılıyor. Bina tamamlanana kadar 30 dairenin de sahibi kat malikleri. Ama aslında o artı 10 daire müteahhidin. Taraflar arasındaki anlaşma da, mantık da böyle diyor ama mevzuata göre durum farklı. Kat malikleri, müteahhidin olduğunu kabul ettikleri, o şekilde anlaşma imzaladıkları o 10 daireyi müteahhide tapuda satmak durumundalar. Çünkü müteahhit bu dairelere başka türlü sahip olamıyor. Yani müteahhit aslında kendisine ait daireleri satın almış oluyor. Buyurun size aslında gerçek bir satış olmayan satış işlemi. Müteahhit kendisinin olan bu daireleri tapuda harcını da ödeyerek satın alıyor. Her ne kadar harcın alıcı ve satıcı arasında paylaşılması gerekiyorsa da genelde harcı genellikle müteahhitler ödüyor. İstatistiklere ilk satış olarak 10 daire girdi. Müteahhit bu daireleri zaman içinde satıyor. Bu sefer istatistiklere bu 10 daire ikinci el satış olarak giriyor. Tam bir mükerrerlik. Ve müteahhit bu daireleri satarken yine harç ödeniyor.”
Kayseri’de arsa karşılığı olarak kentsel dönüşümden çok daha fazla daire yapılıyor. Bir müteahhit arsa sahibiyle örneğin 100 dairenin 40’ını arsa sahibine vermek, 60’ını kendisi almak üzere anlaşıyor. İnşaat tamamlanıyor, bu sefer de müteahhit aynı kentsel dönüşümde olduğu gibi aslında kendisinin olan 60 daireyi tapuda satın almak durumunda kalıyor. İşte size 60 dairelik ilk satış, sonra bu daireler müteahhit tarafından satıldığında da 60 dairelik ikinci el satış.
İki kez harç ödeniyor;
Tapu idareleri de kat karşılığı sözleşmelerle elde edilen bu konutların satış olmadığını, paylaşım ya da bölüşüm olduğunu net bir şekilde biliyor. Ne var ki bu durumdaki konutlar için satış denilerek haksız yere harç alınıyor. Bu dairenin piyasa satış bedeli üzerinden tapudaki kaydında cinsi mesken bile olmadan kat irtifakı tapu işleminden dolayı yüzde 2 alıcıdan, yüzde 2 satıcıdan olmak üzere yüzde 4 tapu harcı alınıyor. İşte bu harç yüzde 3'e indirildiği ve indirimli harç uygulamasının süresinin ekim sonunda biteceği düşünüldüğü için geçen ay bir yığılma yaşandığı anlaşılıyor. Gerçek satışı yansıtmayan, aslında bir paylaşımdan ibaret olan bu daireler zaten esas alıcıya satılacağından yine aynı şekilde normalde yüzde 4, indirimli haliyle yüzde 3 tapu harcı ödenmesi gerekiyor. Yani aynı daire için yüzde 8 harç ödenmesi söz konusu oluyor.”
Rekor artışın nedeni;

Müteahhitler, bir süre sonra devralacakları tapuyu “harç indirimi bitiyor” diye Ekim ayında almışlar. Toplam satışın ne kadarı bu nedenle olmuştur, ne kadarı gerçektir, bunu bilme şansımız yok.

Bu yazı toplam 636 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Erte Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0352 222 12 90 | Faks : 0352 222 12 94 | Haber Scripti: CM Bilişim