• BIST 105.380
  • Altın 270,975
  • Dolar 5,7403
  • Euro 6,3404
  • Kayseri -3 °C
  • Ankara 1 °C

ÇİFTÇİMİZE YENİ BİR FIRSAT KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ

Levent BENLİ

1940 yıllardan bu tarafa üretimi yapılamayan Kenevir ekimine 20 ilimizde başlanabilecek. Kenevirle alakalı tüm ürünleri ithal ettiğimiz bu günlerde, üretim kabiliyeti azalan Türk tarımı ve çiftçisi için önemli olduğu kadar ekonomi içinde önemli olacak.

          !926 yılında Kayseri’de kurulan Yerli Uçak fabrikamız 200 kadar uçak ürettikten sonra kapatılmıştı. Uçak üretim hayalimizin sona ermesinde, ABD’nin verdiği Marshall yardımları ile yetinmemiz etkili oldu. Bize << Niye uçak üretiyorsun ki önce karnını doyur >> dendi. Bizde inandık.

 Aynı şekilde, aynı amaçla, 1940'lı yıllarda Kenevir ekimi ülkemizde yasaklandı. Bu olayda da tabii ki Yine ABD var. Cumhurbaşkanımız Recep Tayip Erdoğan’ın Bize dost görünen düşmanlar, ülkemden kenevir ekimini aldı. Şimdi keneviri dışarıdan ithal ediyoruz. Şeklindeki açıklamalar Kenevir üretimi için önemli bir açılımdır.

          Birçok çiftçinin, kenevir yetiştirilmesi ile benden bilgi istemesi, bu konuda araştırma yaparak hem bilgi edinmeyi hem de bilgi vermeyi amaçladım. Kenevir yetiştiriciliği ile ilgili nasıl bir strateji oluşturulması gerektiği, tarımının nasıl olacağı, ürünü kimin alacağı, kaça alacağı, dekardan ne kadar verim alınacağı, kenevir üretiminin sürdürülebilir olması için neler yapılacağı sorularına cevap aradım.

          Öncelikle bahsettiğimiz kenevir; yasal düzende ve endüstriyel kullanım amacıyla üretilecek kenevir bitkisidir. Bu bitkinin bazı çeşitlerinden esrar maddesi elde edilmekte olup bu durumun hem yasalara aykırı olduğu ve toplum düzeni ve sağlığını tehdit edeceğini belirtmeliyiz.

Kenevir: Saplarından lif ile kağıt ve yakacak hammaddesi, giyim, inşaat malzemesi (güçlü esnek beton, katmanlı levhalar) tohumlarından yağ, ilaç, yağlar (boya, cila,yağlayıcılar), hayvan yemi ve altlığı, biyodizel, vücut ürünleri (sabun, losyon) ilaç gibi birçok ürünün eldesinde kullanılabilmektedir.

Kenevir ekimine müsaade edilecek iller; Amasya, Antalya, Burdur, Çorum, İzmir, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Urfa, Yozgat, Rize, Zonguldak, Bartın, Karabük olup, her ne maksatla olursa olsun kenevir ekimi yapacak çiftçiler İl veya İlçe Müdürlüklerinden izin almak zorundadırlar. Bu iller dışında ekim yasaktır. Ekim yapmak isteyen çiftçiler 1 Nisan tarihine kadar Tarım il ve ilçe müdürlüklerine müracaat etmeleri gerekiyor.

Kenevir Tarımı

Kenevir bir kısa gün bitkisidir, yani günlerin 12 saatten az olduğu zamanlarda çiçeklenmektedir. Dolayısıyla bu bilgi göz önünde bulundurularak yapılan erken ekimler sonucu hem vejetatif büyüme daha yoğun olacak hem de tohum üretimi için daha dirençli, lif üretimi içinse daha uzun ve dayanıklı yapıda bitkiler elde edilecektir.

Toprak: Yaygın olarak bahsedilen bir bilgi, kenevirin her yerde büyüyebildiğidir. Kenevir bitkisinin büyümesi için en uygun koşullar gevşek, iyi havalandırılmış killi, verimli ve organik madde açısından zengin topraklardır. pH seviyesi ideal olarak 6-7.5 arasında olmalıdır.

.Ekim Derinliği: Tohum yataklarının hazırlanması, kenevir üretiminin önemli efor harcanması gereken kısımlarındandır. Sonbaharda pullukla sürme işlemi tavsiye edilmekte ve sonrasında ilkbahara doğru tohum yataklarının hazırlığına başlanmalıdır. Sıkı ve 2-3 cm derinliğinde yataklar kullanıldığında en iyi sonuçların alındığı görülmüştür. Daha derin ekimlere karşı da tolerans vardır fakat bu durumda fide çökelmesi ile daha sık karşılaşılmaktadır.

Ekim Zamanı: Tohumların donma derecesinin biraz üzerindeki sıcaklıklara kadar çimlenebilmesine rağmen 7-10 santigrat derece sıcaklığındaki toprak koşulları en uygun olarak kabul edilmektedir. Genel olarak yoğun don risklerinin ardından ve mısır ekiminin biraz öncesindeki bir tarihe denk gelecek şekilde kenevir ekimi yapılmaktadır. Mart sonu ve Nisan başı ekim uygundur.

Ekim Düzeni: Endüstriyel kenevir hem yağ hem de lif üretimi için genelde mibzer kullanılarak 15-17 cm aralığında sıralar halinde ekilmektedir.

Yağlık tohum: Birçok diğer tohumluk bitki gibi ortalama olarak 2,7kg/dekar yoğunluğunda direk tohumlama yapılmaktadır.1kg'a yaklaşık 54.000 tohum düşmektedir. Neticede ulaşılmak istenen ise m2'de yaklaşıK 100-150 adet bitkidir.

Liflik Tohum: Lif üretimi için ekilen tohumlar yaklaşık 6 kg/dekar yoğunluğunda ekilir. Bu, çimlenme oranının yüksek olduğu ya da tohumların büyük olduğu koşullarda daha aşağıya çekilebilir... Neticede hedeflenen yoğunluk ise ortalama olarak m2 başına 250-300 bitkidir.

Gübreleme: Kıyaslamak gerekirse kenevir, buğday ve mısıra uygulanan gübreleme ile benzer bir uygulamaya ihtiyaç duymaktadır.

Hastalıklar :Tarihsel olarak mantar bazlı hastalıklar; gri küf(Botrytis cinerea) ve beyaz küf (Sclerotinia sclerotiorum) endüstriyel kenevir üretiminde en sık rastlanılan hastalıklar olarak rapor edilmiştir.

Böcekler: Mısır biti, kök kurtları, çekirgeler sıklıkla karşılaşılan böcek türlerdir. Birçok bitki türüne göre böceklere çok daha dayanıklı olmasına karşın mevsimsel olarak problemlerle karşılaşıldığı olmaktadır. Özel olarak kenevir için kayıt altına alınmış tarım ilacı bulunmamaktadır. Şu an içinde ihtiyaç yok gibi.

Hasat: Kenevirde erkek ve dişi bitkilerin olgunluk devrelerinin farklı zamanlara isabet etmesi kenevir hasadında zorluklar doğurmaktadır. Erkek kenevirler, çiçeklenmeden kısa bir süre sonra yani ekimden 100 gün sonra hasat olgunluğuna erişirler. Dişi kenevirlerin tohum olgunlaştırmaları ise erkek bitkilerin olgunlaşmasından 4 hafta daha geç olmaktadır. Genel olarak çiçek tozlarından ibaret beyaz bir toz bulutunu andıran bir ortam oluştuktan 5-10 gün sonra erkek kenevirler hasat edilmektedir. Yaklaşık Eylül ortalarına kadar sarkan tohum olgunluğunda saplar iyice odunlaştığından lif elde edilemez. Bu nedenle sadece tohum hasatı yapılır.

KASTAMONU YÖRESİNDE HASAT YÖNTEMİ:
Bu yöntem erkek bitkiler olgunlaşınca dişi bitkilerle birlikte elle sökülerek veya biçim makineleriyle saplar dipten biçilerek hasat edilir. Sapları kesilen erkek ve dişi kenevirler yan yana serilerek tarlada kurutmaya bırakılır. Güneşlenme durumuna göre 10-15 gün içerisinde kuruyan saplar demetler halinde bağlanarak lif elde etmek amacıyla havuzlama işlemine tabi tutulur. Ancak erkek ve dişi kenevir saplarını ayrı ayrı demet yapıp ayrı ayrı havuzlamaya bırakmak daha yararlı olmaktadır. Çünkü erkek kenevir saplarından elde edilen liflerin kalitesi dişi kenevirlerden elde edilenlere göre daha yüksektir. Hasat Temmuz sonu gibi yapılmakta.

KENEVİRDE GELİR VE MALİYET

Türkiye'de ortalama 1 dekardan 100 kilogram lif elde ediliyor. Lifin kilogramı ise ortalama 14-18 liradan satılıyor. 1400-1800 lira gelir elde edilen, 1 dekarda, 800-850 lira masraf yapılıyor.

Tohum amaçlı endüstriyel kenevir yetiştiriciliğinde ise 1 dekardan 50-60 kilogram tohum elde ediliyor. Bunun kilogram fiyatı ise 25-30 liraya satılıyor. 1250-1800 lira gelir elde edilirken, gider 800-850 lira oluyor.

          Görüldüğü üzere Kenevir yetiştiriciliği Sulanabilen Hububat alanlarında münavebeye girebilecek bir ürün olabilir.

 

Sonuç ve Durum

1.Kenevir yetiştiriciliği iklim istekleri olarak bölgelerimizde rahatlıkla yapılabilecek özelliklere sahiptir.

2.Hali hazırda tescilli tohumumuz yok.

3.Ürünü alacak veya değerlendirecek yatırımcıya ihtiyaç var.

4.Kenevir üretimi Sözleşmeli olarak yapılmalı, bunun için kooperatifleşme, birlik gibi örgütlenmeye ihtiyaç var.

5.Kenevir tarımı için mekanizasyon oluşturularak işçilik maliyetleri düşürülmeli

6.Tarımının gelişmesi için ilk zamanlarda devlet teşvikine ihtiyaç var.

7. Kenevir yetiştiriciliği stratejik ürün olmalıdır.

 

                                                                                                                                

 

 

                                                                                         12.02.2019

                                                                                         Levent BENLİ

 

 

 

Bu yazı toplam 40403 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Erte Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0352 222 12 90 | Faks : 0352 222 12 94 | Haber Scripti: CM Bilişim